“Tôi chẳng có hi vọng gì vào các môn sport, và chẳng có khả năng đặc điểm khác biệt gì trong các môn nghệ thuật. Sau khi loại trừ, tôi nghĩ rằng bản thân sẽ hợp lý nhất khi làm nhà bác học” – người chủ Nobel Y học 2016 châm biếm.

giải Nobel, Nobel Y học 2016, Yoshinori Ohsumi
Nhà sinh vật học tế bào Yoshinori Ohsumi

Nhà sinh vật học tế bào người Nhật bản Yoshinori Ohsumi vừa được trao giải Nobel Y học 2016 nhờ “các khám phá về cơ chế phân tách và tạo lại tế bào”.

Ở tuổi 71, ông Ohsumi sẽ nhận giải thưởng trị chi phí 937.399 USD tại lễ trao giải sẽ diễn ra vào ngày 10/12 sắp tới ở Stockholm, Thụy Điển.

Bộ râu quai nón chắc có lẽ là một trong các nét riêng biệt nhận dạng duy nhất của người chủ giải Nobel Y học năm nay. Nó cũng phản ảnh độ dài đời sống tìm hiểu của ông.

Ohsumi mở đầu để râu từ các năm 20 tuổi. “Nó dần bạc phơ” – ông nói trong buổi họp báo sau khi nhận được tin đoạt giải thưởng danh chi phí này.

Nhà bác học người Nhật Bản nói rằng, vợ ông – bà Mariko đã khuyên ông cho nên cạo râu vào buổi sớm hôm đó. “Nên tôi đã cắt ngắn đi một tí” – ông kể.

giải Nobel, Nobel Y học 2016, Yoshinori Ohsumi
Ông Ohsumi diễn văn tại buổi họp báo

Ohsumi nảy sinh ở đô thị Fukuoka vào năm 1945 và là con út trong 4 huynh đệ. “Tôi chẳng có hi vọng gì vào các môn sport, và chẳng có khả năng đặc điểm khác biệt gì trong các môn nghệ thuật. Sau khi loại trừ, tôi nghĩ rằng bản thân sẽ hợp lý nhất khi làm nhà bác học” – ông châm biếm.

Nhà bác học với bộ râu quai nón sự ấn tượng này đi đầu là mê rượu, đặc điểm khác biệt là whiskey. “Tôi là một học giả về nấm men, cho cho nên tôi chẳng thể không yêu rượu” – Ohsumi nói.

Khi ông nhận giải thưởng Asahi vào năm 2008, ông đã mang chai whiskey đặc điểm khác biệt của bản thân tới mời các đồng nghiệp, trong đó có chi phío sư Tamotsu Yoshimori của ĐH Osaka để bày tỏ lòng cảm kích của bản thân. Trên chai, Ohsumi viết tên bản thân và dòng chữ “Bài học từ men”.

giải Nobel, Nobel Y học 2016, Yoshinori Ohsumi
Chủ nhân giải Nobel Y học gãi đầu khi được các phóng viên yêu cầu khẽ cười

Là một nhà bác học tuy nhiên ông còn có bằng kiến trúc sư và ông là người tự cấu tạo căn nhà của bản thân ở Kanagawa – một ngôi nhà kiểu cổ điển, từng chào đời trên một tạp chí. Ohsumi từng là chủ trì các cuộc họp theo cá tính thẩm mỹ viện với các đồng nghiệp tìm hiểu của bản thân.

Cùng với 6 nhà tìm hiểu khác – tất cả đều là các người mê rượu, Ohsumi lập một nhóm có tên “7 samurai”.

Hiện ông đang làm công việc truyền đạt từng trải của bản thân qua các bài giảng, nhằm khích lệ các nhà tìm hiểu trẻ.

Vợ ông – bà Mariko nói rằng bà đã không tin ông được nhận giải Nobel khi nghe tin lần đầu. “Chồng tôi phải thường hay trêu đùa tôi. Vì thế, khi ông ấy nói đoạt giải Nobel, tôi đã nghĩ là ông ấy nói điêu” – bà Mariko nói trong buổi họp báo được cơ quan ở Viện Công nghệ Tokyo sáng ngày thứ Ba.

“Nhưng khi tôi biết đó là thật, tôi đã quá bất ngờ” – bà Mariko, 69 tuổi share đầy tinh nghịch.

Nói về vợ bản thân – người từng là đồng nghiệp tìm hiểu ở trường đại học, ông Ohsumi cho rằng đó “là cuộc gặp mặt số phận”.

Luôn tôn kính lẫn nhau, người chủ giải Nobel Y học bày tỏ cảm tình của bản thân với vợ: “Tôi thật sự cảm nhận cao sự hỗ trợ của bà ấy”.

giải Nobel, Nobel Y học 2016, Yoshinori Ohsumi
Ông Ohsumi và vợ trong buổi họp báo

Sau khi hoàn thành khóa học ĐH Metropolitan Tokyo, bà Mariko tìm hiểu sau đại học ở ĐH Tokyo – chỗ bà gặp ông Ohsumi đang tìm hiểu cùng phòng thí nghiệm.

Hai năm sau, khi vẫn còn đang tìm hiểu ở trường, họ kết hôn. Tuy nhiên, sau khi có 2 con, bà Mariko hội tụ vào việc nuôi dạy con cái, quá trình ông Ohsumi không ngừng vùi đầu trong phòng thí nghiệm.

“Tôi hiểu rằng ông ấy bận rộn với công việc. Tuy nhiên, ông ấy thật sự không tham dự vào việc nuôi dạy con cái” – bà nhớ lại.

“Chồng tôi là một kẻ luộm thuộm và không hiểu được” – bà Mariko nói. “Tôi không ngừng tự hỏi làm thế nào mà một kẻ lười biếng và vô ý như ông ấy lại có khả năng thắng lợi trong phòng thí nghiệm. Tôi thì ngăn nắp hơn nhiều” – bà nói đùa.

Chia sẻ trong buổi họp báo, ông Ohsumi tiết lộ ông rất bất ngờ khi biết bản thân giành giải Nobel, tuy nhiên “cực kỳ vinh dự”. “Tất cả các gì tôi có khả năng nói, đó là một vinh dự” – ông nói với các phóng viên. “Tôi muốn nói với các người trẻ rằng không phải ai cũng thắng lợi trong bác học, tuy nhiên điều cần chú trọng là hãy đương đầu với các thử thách”.

Sinh ra ở Fukuoka năm 1945, ông Ohsumi hoàn thành khóa học ĐH Nghệ thuật và bác học thuộc ĐH Tokyo vào năm 1967. Ông nhận bằng TS bác học ở trường này vào năm 1974 và trở thành một nhà tìm hiểu ở ĐH The Rockerfeller cũng trong năm đó. Ông Ohsumi trở thành trợ lý chi phío sư ở ĐH Tokyo vào năm 1988 và trở thành chi phío sư ở Viện Sinh học chủ yếu đất nước vào năm 1996. Ông cũng là chi phío sư danh dự ở Viện Công nghệ Tokyo từ năm 2014. Ông giành giải thưởng Fujiwara vào năm 2005, giải thưởng Học viện Nhật Bản vào năm 2006, giải thưởng Kyoto năm 2012 và giải thưởng toàn cầu Gairdner Canada năm 2015.

  • Nguyễn Thảo(Theo Yomiuri Shimbun, Time)